بتن ریزی به طور خلاصه فرآیندی است که در آن بتن را در محل اجرای المانهای سازه از جمله فونداسیون، تیر، ستون و دال میریزند. این فرآیند جزو مهمترین و چالشبرانگیزترین مراحل ساخت ساختمان است و باید با دقت و مهارت انجام شود تا مشکل خاصی برای سازه پیش نیاید و ایمنی آن به خطر نیفتد.
قالب بندی
اولین گام در بتن ریزی بستن قالبهاست تا بتوان بتن را پس از گیرش به شکل مورد نظر درآورد و وزن بتن را نیز تحمل کند. قالبها از جنسهای مختلفی ساخته میشوند؛ با این حال در ساختمان سازی عموما قالبهای فلزی و چوبی به کار میروند.گفتنی است معمولا سطوح داخلی قالبها را با انواع روغنهای معدنی چرب میکنند. این کار با دو هدف صورت میگیرد؛ جلوگیری از نفوذ آب به قالب و سهولت جداسازی پس از سفت شدن بتن.البته قبل از قالب بندی در اغلب المانهای سازه مانند فونداسیون، تیر، ستون و دال باید آرماتور بندی انجام شود. آرماتور در واقع همان میلگرد است که آن را برای قرار گرفتن در بتن آماده کردهاند. از جمله پرکاربردترین میلگردها در ساختمانهای معمولی سایزهای ۱۴ و ۱۶ هستند.
ساخت بتن
برای تهیه بتن ابتدا باید طرح اختلاط آن را مشخص کنیم. منظور از طرح اختلاط بتن به طور کلی تعیین میزان و نسبت مصالح ساختمانی مورد استفاده در ساخت بتن است که شامل شن، ماسه، سیمان و آب میشود. طرح اختلاط باید به شکلی باشد که علاوه بر مقرون به صرفه بودن، الزاماتی مانند میزان روانی و مقاومت نهایی بتن بر اساس آییننامهها به دست آید.پس از تعیین میزان مصالح، با استفاده از دستگاه بتن ریزی به نام بتونیر یا میکسر بتن اقدام به ساخت بتن میکنیم. البته این روش تهیه بتن در کارگاه است، در حالی که در بسیاری از پروژهها بتن آماده را از کارخانه به محل پروژه منتقل کرده و با استفاده از پمپ، بتن ریزی را انجام میدهند.
انتقال بتن
اگر بتن در کارگاه تهیه شود، میتوان آن را با تجهیزات انتقال دهنده بتن مانند فرغون به محل بتن ریزی منتقل کرد. همچنین بتن آمادهای را که از کارخانه تهیه میشود، با کامیونهای مخصوص حمل بتن به کارگاه انتقال میدهند. به طور کلی بسته به محل و میزان بتن مورد نیاز، از دستگاههای مختلف مثل آسانسور، مونوریل و یا پمپ استفاده میشود.در هر صورت باید توجه داشت نکته اساسی در مرحله حمل و جابجایی بتن، سرعت عمل است تا بدین ترتیب مانع افزایش دمای بتن و همچنین افت بیش از حد اسلامپ بتن شویم.
بتن ریزی
پس از ساخت و انتقال بتن به محل مورد نظر، بتن ریزی آغاز میشود. در این مرحله بسیار مهم است که نظارتهای لازم صورت گیرد تا فرآیند بتن ریزی به صورت اصولی و با رعایت استانداردها انجام شود. از جمله نکات مهم در این مرحله، ریختن بتن در لایههای یکنواخت است. همچنین دقت شود سطح آرماتورها و قالبها پیش از بتن ریزی تمیز باشند تا مواد زائد با بتن مخلوط نشود.
مراحل نگهداری از بتن
بعد از پایان بتن ریزی به مدت 1 روز قالب ها را نباید برداشت چرا که تا بتن خوب بگیرد. در ادامه بعد از باز شدن قالب ها، ما باید عمل ابیاری را به مدت 5 تا 6 روز را انجام دهیم تا بتن ما ترک نخورد و قالب خود را حفظ کنند. تبخیر آب می توانند باعث پوک شدن و در نهایت استحکام پایین آنها میشود بنابراین باید رطوبت تا زمانیکه بتن گیرش نگرفته در آن ادامه یابد.
مزایای استفاده از بتن در ساختمان ها
هزینه برای پیاده سازی بتن بسیار ارزان تر است. همچنین عمر بتن نسبت به سایر مصالح نیز زیاد است. بتن در مقابل فشار و آتش بسیار مقاوم است. بتن به خاطر شکل پذیری که دارد در اکثر پروژه ها استفاده می شود از جمله پل و ساختمان. مقاومت سازه های بتنی نسبت به دیگر سازه ها زیاد است.
نکات اصلی در رابطه با بتن ریزی
باید بتن حالت خمیری خود را داشته باشد تا بتواند به راحتی به فضای داخل میلگردها رفته و در جریان باشد.
بتنی که مجددا آب بهش اضافه می شود تا روان تر شود ممکن است گیرش اولیه خود را از دست بدهد در صورت تایید مهندس ناظر می توان دوباره از آن استفاده کرد
حدالمقدور فاصله محل بتن ریزی با محل سرازیر شدن بتن کم باشد.
در صورتیکه بتن ریزی را بر روی زمین انجام می دهید آن مکان باید تمیز باشد.
اگر بتن ریزی را در ارتفاع انجام می دهید به عنوان مثال ستونها حتما از شوت سقوطی استفاده نمایید.
بتن آماده چیست؟
بتنی است که آماده است که در کارخانه های سیمان یا کارگاه های مخلوط و در اختیار مشتری قرار می گیرد. دقت کنید چون قاطی کردن مواد بتن کاری دقیق و پیجیده است روش مخلوط دستی در محل سازه دیگر امروزه انجام نمی شود و استفاده از بتن آماده میان کارفرماها و پیمانکاران ساختمانی رواج پیدا کرده است. مزیت بتن آماده این است که دردسر ترکیب کردن و آمادهسازی در محل ساخت و ساز را از بین میبرد. و از به هدر رفتن مواد اولیه بتن جلوگیری می کند همچنین در صرفه جویی وقت بسیار کمک می کنند.